De Opgraving

Resultaten

Vroege bewoning in Oosterdalfsen
Kort overzicht van de archeologische vondsten uit 2015

Tijdens het archeologisch onderzoek in het gebied Oosterdalfsen is een grafveld gevonden uit de Trechterbekerperiode. Het bevat zeker 120 graven en een bijzondere greppelstructuur. Dit grafveld, dat inmiddels het grootste van Nederland is uit de steentijd, omvat een areaal van 120 bij 20 meter. Ook is een boerenerf uit diezelfde periode gevonden, met drie huisplattegronden in combinatie met enkele kuilen. Het is de eerste keer in Nederland dat boerderijplattegronden uit deze periode zijn opgegraven.

De vondst van een boerenerf met een grafveld uit de deze tijd is een voor internationale begrippen unieke combinatie. Uit deze periode zijn vooral de hunebedden bekend, grafkamers waarin de Trechterbekermensen hun doden bijzetten. Van de bijbehorende nederzettingen is nooit een spoor gevonden. De Trechterbekercultuur behoort – met de hunebedden als beeldmerk – tot de canon van onze vaderlandse historie.

De grafkuilen in Oosterdalfsen tekenen zich af als eivormige vage verkleuringen. Enkele zijn rechthoekig en hebben sporen van houten bekisting. Van de lichamen is vrijwel niets meer overgebleven. Bij enkele graven zijn zogenaamde lijksilhouetten aangetroffen, verkleuringen die de vergane lichamen in het zand hebben achtergelaten. Het merendeel van de graven bevat bijgiften zoals bekers, vuurstenen voorwerpen, enkele barnstenen kralen en stenen bijlen. In totaal zijn 100 Trechterbekers geborgen die vrijwel allen dateren uit een periode tussen 2900 en 2750 voor Chr. Dat betekent dat het grafveld door een kleine gemeenschap intensief gebruikt is. Rondom sommige graven zijn palen aangetroffen die verwijzen naar de ligging van paalkransen en andere monumentale structuren.

De vondst van dit grafveld is niet alleen van belang voor Dalfsen en Overijssel, maar overstijgt zelfs het nationale belang. Het is de eerste keer in Nederland dat een grafveld van enige omvang uit de Trechterbekerperiode op moderne wijze onderzocht kon worden. De kennis uit dit grafveld gaat de kijk op de periode (inclusief die op de hunebedden) veranderen. De ligging en monumentaliteit lijken erop te wijzen dat het grafveld als centraal focuspunt van een lokale gemeenschap fungeerde.

Het landschap waar de vondsten zijn gedaan bestaat uit reeks hoge zandruggen langs de Vecht waarover een al sinds mensenheugenis bekende weg loopt. Uit de opgraving blijkt dat de weg al ten tijde van de Trechterbekermensen bestond en derhalve bijna vijfduidend jaar oud is. Van latere datum zijn langs de prehistorische weg graven gevonden uit de periode 1300 – 500 v. Chr. Daarnaast zijn op de noordelijke flank van de rug verschillende boerenerven aangetroffen die dateren uit de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd. Het gaat om ten minste twee plattegronden en enkele bijgebouwen. Op de zuidelijke flank zijn ook ten minste drie erven uit de IJzertijd opgegraven.

Burgemeester Han Noten laat weten: “we zijn enorm verrast door de vondsten. Het is aanzienlijk meer dan gedacht. We wisten door het proefsleuvenonderzoek dat Oosterdalfsen een archeologisch interessant gebied is. Ook in de Gerner Marke werden al bijzondere vondsten gedaan, toen deze woonwijk werd ontwikkeld. De bijzondere archeologische vondsten in Oosterdalfsen zijn erg belangrijk. Het laat zien hoe lang hier al gewoond wordt en hoe belangrijk vroeger de rivier De Vecht was voor de bewoners. Niet alleen voor Dalfsen zijn deze vondsten van enorme waarde. Ook landelijk en zelfs op Europees niveau is deze opgraving van groot belang.”

Hij vervolgt: “De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid als het gaat om deze bijzondere archeologische vondsten. In het ontwerp van de nieuwe woonwijk Oosterdalfsen willen we de archeologie laten terugkomen. In het ontwerp moet zichtbaar worden hoe het hier vroeger was. We onderzoeken de mogelijkheden om een groot deel van de vondsten zelf permanent tentoon te stellen in ons eigen gemeentehuis.”

Laatste Video’s